Osoba odpowiedzialna za przedmiot: mgr Karolina Kosiacka – karolina.kosiacka@wum.edu.pl
Przedmiot Pediatria realizowany jest w cyklu dwuletnim. Część zajęć II roku (niniejszy opis) prowadzona jest przez Zakład Ratownictwa Medycznego WNoZ WUM i kończy się kolokwium zaliczeniowym. Część III roku prowadzona jest przez Klinikę Neonatologii DSK UCK WUM (kierownik: prof. dr hab. n. med. Bożena Kociszewska-Najman) i kończy się egzaminem obejmującym materiał z obu lat nauki. Podstawa: Załącznik do uchwały nr 7/2026 Senatu WUM z dnia 23.02.2026 r.
Wykład 1.
Odrębności anatomiczno-fizjologiczne dziecka w poszczególnych grupach wiekowych. Kompleksowa ocena stanu dziecka na podstawie trójkąta oceny pediatrycznej (PAT), schematu ABCDE oraz wywiadu SAMPLE. Normy rozwojowe i parametry życiowe dziecka w zależności od wieku. Aspekty prawne udzielania pomocy dzieciom — kto i kiedy może decydować o udzieleniu świadczenia zdrowotnego dziecku: przedstawiciel ustawowy (rodzice, opiekun prawny ustanowiony przez sąd) a opiekun faktyczny (osoba sprawująca bez obowiązku ustawowego stałą pieczę, np. dziadkowie, nauczyciel) — różnice w zakresie ich uprawnień. Zgoda kumulatywna pacjenta, który ukończył 16. r.ż. Zasady postępowania w sytuacji braku możliwości uzyskania zgody w stanie nagłego zagrożenia życia oraz obowiązek dokumentowania takich okoliczności.
Wykład 2.
Noworodek w stanie zagrożenia życia — fizjologia i patofizjologia okresu noworodkowego. Ocena stanu noworodka w skali APGAR. Resuscytacja noworodka zgodnie z aktualnymi wytycznymi ERC/ILCOR. Wybrane wady i choroby ujawniające się w pierwszych dobach i tygodniach życia: wrodzone wady serca przewodozależne, przepuklina przeponowa, niedrożności przewodu pokarmowego, martwicze zapalenie jelit (NEC), zespół zaburzeń oddychania (RDS), żółtaczki noworodkowe, posocznica noworodkowa oraz wybrane wady ośrodkowego układu nerwowego.
Wykład 3.
Kardiologia dziecięca i wady serca u dzieci. Krążenie płodowe i jego przebudowa po urodzeniu. Podział wrodzonych wad serca (sinicze i niesinicze, przewodozależne): ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, przetrwały przewód tętniczy, koarktacja aorty, tetralogia Fallota, przełożenie wielkich pni tętniczych oraz zespół hipoplazji lewego serca. Niewydolność krążenia u dziecka. Zaburzenia rytmu serca u dzieci (częstoskurcz nadkomorowy, bradyarytmie) oraz podstawy elektrokardiografii dziecięcej.
Wykład 4.
Zatrzymanie krążenia u dzieci — algorytm podstawowych zabiegów resuscytacyjnych (BLS) u dzieci, niemowląt i noworodków. Algorytm zaawansowanych zabiegów resuscytacyjnych (ALS) u dzieci — rozpoznanie rytmu do defibrylacji i rytmu nie do defibrylacji, dobór energii defibrylacji, dawkowanie leków ratujących życie (adrenalina, amiodaron). Przygotowywanie leków do podania i obliczanie dawek pediatrycznych — przeliczanie dawki na masę ciała dziecka, rozcieńczanie leków, korzystanie z taśmy Broselow. Dostęp doszpikowy. Postępowanie po powrocie spontanicznego krążenia (ROSC).
Wykład 5.
Stany nagłe układu oddechowego u dzieci: niewydolność oddechowa, zad, zapalenie oskrzelików (RSV), zaostrzenie astmy dziecięcej, ciało obce w drogach oddechowych. Nagłe zachorowania o etiologii infekcyjnej: choroby zakaźne wieku dziecięcego, neuroinfekcje, sepsa. Drgawki gorączkowe. Nieżyt żołądkowo-jelitowy i odwodnienie u dziecka.
Wykład 6.
Urazy i stany nagłe chirurgiczne u dzieci. Traumatologia dziecięca: urazy głowy, klatki piersiowej, brzucha oraz narządu ruchu. Centra urazowe dla dzieci. Oparzenia, zatrucia, hipotermia, anafilaksja i alergie u dzieci, zespół dziecka maltretowanego. Procedury interwencyjne w przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka: procedura „Niebieskiej Karty" — ratownik medyczny jako przedstawiciel ochrony zdrowia uprawniony i zobowiązany do jej wszczęcia poprzez wypełnienie formularza „Niebieska Karta – A"; wniosek o wgląd w sytuację rodzinną dziecka kierowany do sądu rodzinnego na podstawie art. 572 Kodeksu postępowania cywilnego. Ostry brzuch u dzieci: ostre zapalenie wyrostka robaczkowego, niedrożność przewodu pokarmowego (wgłobienie jelita, uwięźnięta przepuklina pachwinowa, przerostowe zwężenie odźwiernika), krwawienie z przewodu pokarmowego. Stany nagłe ginekologiczne i urologiczne wieku dziecięcego: skręt jajnika, ostra moszna.
Ćwiczenie 1.
Badanie przedmiotowe dziecka i noworodka — normy rozwojowe oraz techniki badania, w tym badanie otoskopowe. Pediatryczne skale oceny: trójkąt oceny pediatrycznej (PAT), skala Glasgow (GCS), skale oceny bólu. Ocena stanu noworodka w skali APGAR. Ocena odruchów noworodkowych: Moro, chwytny (dłoniowy i podeszwowy), ssania, szukania, chodu automatycznego, toniczny szyjny asymetryczny (ATNR) oraz objaw Babińskiego — technika wywoływania i znaczenie kliniczne ich braku lub asymetrii.
Ćwiczenie 2.
Ocena saturacji przed- i poprzewodowej jako badanie przesiewowe w kierunku wad serca przewodozależnych. Badanie tętna obwodowego, w tym na tętnicach udowych oraz czasu nawrotu kapilarnego. Wykonanie zapisu EKG u dziecka i podstawy jego interpretacji. Rozpoznawanie na monitorze/EKG rytmów istotnych klinicznie u dzieci: częstoskurcz nadkomorowy (SVT), bradykardia, rytmy do defibrylacji (VF/pVT) i rytmy niewymagające defibrylacji (asystolia/PEA).
Ćwiczenie 3.
Resuscytacja dziecka i noworodka — symulacje BLS, ALS, EPALS i NLS. Wentylacja zastępcza z użyciem worka samorozprężalnego oraz respiratora transportowego. Dostęp doszpikowy, defibrylacja, farmakoterapia w resuscytacji oraz monitorowanie parametrów życiowych.
Ćwiczenie 4.
Elementy pediatrycznego ITLS — ćwiczenia praktyczne i symulacje postępowania przedszpitalnego w urazach u dzieci. Techniki zaopatrywania i unieruchamiania urazów oraz zasady komunikacji z pacjentem pediatrycznym w SOR i w ZRM, a także z jego rodzicami bądź opiekunami. Kontrola zakażeń w SOR, zasady izolacji w chorobach wieku dziecięcego. Prowadzenie dokumentacji medycznej.
Dyżur kliniczny.
Dyżur w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym Dziecięcego Szpitala Klinicznego UCK WUM przy ul. Żwirki i Wigury 63a — 6 godzin zegarowych (8 godzin dydaktycznych), z udziałem maksymalnie 2 studentów jednorazowo. Terminy dyżurów są ustalane z koordynatorem przedmiotu w porozumieniu ze starostą roku.